PHP – Chặng đường vươn tới top đầu ngôn ngữ lập trình web

PHP đã dần được phát triển để trở thành một sự thay thế chính thức cho một số ngôn ngữ lập trình phát triển web như Java / JSP, ASP.NET, và Ruby on Rails– những ngôn ngữ mà được tin là tiên tiến hơn và / hoặc trưởng thành hơn so với PHP.

Trước khi đi vào vấn đề, điều đầu tiên tôi muốn đưa ra là một định nghĩa về khái niệm: thế nào là sự trưởng thành của một ngôn ngữ lập trình. Tiếp đến, tôi sẽ đi qua lịch sử của PHP,  phác thảo những cột mốc đáng chú ý nhất mà PHP đã trải qua trên con đường phát triển của mình. Sau đó, tôi sẽ nêu ra những kết quả thực tế nổi bật ở mỗi cột mốc quan trọng đó. Cuối cùng, tôi sẽ tóm tắt và chia sẻ quan điểm của mình về tương lai của ngành công nghiệp phát triển phần mềm PHP. 

1. Sự “trưởng thành” của một ngôn ngữ lập trình

Khi đề cập đến một ngôn ngữ hay một nền tảng phát triển đang dần trưởng thành và hoàn thiện, tôi sẽ nói đến các khía cạnh:

Ngôn ngữ đó được triển khai trên phần lớn các hệ thống phần cứng và phần mềm hiện đại

Thị trường lao động có nguồn cung dồi dào. Đó là những chuyên gia có trình độ cao về khả năng thiết kế, phát triển, và duy trì các ứng dụng dựa trên nền tảng

Thị trường phần mềm cung cấp một loạt các công cụ hỗ trợ một chu kỳ phát triển phần mềm hoàn chỉnh (bao gồm cả thiết kế, viết mã, gỡ lỗi, báo cáo, đánh giá chất lượng, và triển khai)

Các tính năng thiết lập ngôn ngữ hỗ trợ nhanh chóng, sự phát triển hệ thống kiểm tra lỗi bằng chứng của kiến trúc phần mềm hoàn thiện

Ngôn ngữ đó được tăng cường và cải thiện thông qua luyện tập, mô hình thiết kế và sự hỗ trợ từ 1 cộng đồng trưởng thành.

Tích hợp được với phần mềm của các nền tảng khác và bên thứ 3

Có một tập hợp các thành phần sẵn có để sử dụng, cho mục đích thương mại và sự phát triển của cộng đồng.

2. Cột mốc chính trên chặng đường phát triển của PHP

PHP trở nên được ưa chuộng sau sự ra mắt của PHP3 vào năm 1998.  Việc PHP dễ dàng sử dụng và triển khai khiến độ phổ biến của nó ngày một tăng. Tuy nhiên, cũng chính điều này lại thu hút hầu hết các lập trình viên nghiệp dư, những người còn chẳng buồn quan tâm tới việc đọc và học CGI hay tiêu chuẩn HTTP. Vì vậy, hầu hết website có nền tảng PHP ở thời điểm ấy đều là mã phi cấu trúc với HTML và PHP, tất cả xen kẽ với nhau trong một số tệp tin phân mảnh. Các kỹ thuật tấn công vào lỗ hổng của website như XSS hay SQL injection thường xuyên xuất hiện, trong khi khả năng mở rộng, độ tin cậy, và các số liệu hiệu suất khác dần thoát khỏi phạm vi phát triển của PHP 3.

Ngay cả khi lập trình hướng đối tượng (OOP) được hỗ trợ bởi PHP 4, thì hầu hết các lập trình viên PHP vẫn không thay đổi cách tiếp cận của họ trong việc phát triển. Tuy nhiên, một điều tuyệt vời mà PHP 4 mang lại là những tính năng mới của OOP đã thu hút nhiều lập trình viên phần mềm dày dặn kinh nghiệm hơn, tạo ra một số phương pháp phổ biến nhất cho phần thực hành lập trình hướng đối tượng.

Đây thực sự là bước nhảy vọt của PHP. Tuy nhiên, giai đoạn này vẫn chưa đủ để đưa PHP lên tầm “ trưởng thành” vì còn nghèo nàn về cách thực hiện trong viHình ảnh nội tuyến 1ệc xử lý đối tượng và thiếu các tính năng OOP quan trọng mà các lập trình viên chuyên nghiệp khao khát.

Đến khi PHP 5 trình làng vào tháng 7, 2004, đó thực sự là bước đột phá lớn của PHP. Cụ thể, công cụ hỗ trợ OOP tốt hơn rất nhiều. Việc tự động load, các chức năng “ma thuật”, giao diện hệ thống, phản ánh API và SPL khiến PHP 5 gần sánh bằng các ngôn ngữ hướng đối tượng hàng đầu khác. Và hầu hết các mẫu thiết kế phổ biến đều có thể áp dụng trên PHP mà không cần phải sử dụng thủ thuật để ngăn chặn đối tượng nhân bản ( object cloning).

Những khả năng mới này đã mở cánh cửa cho cộng đồng PHP tới bể tri thức và kinh nghiệm đồ sộ mà ngành công nghiệp phát triển phần mềm đã tích lũy từ xưa cho đến nay. Một kỉ nguyên mới bắt đầu, tạo điều kiện thuận lợi cho một sự thay đổi lớn trong các phương pháp đã được sử dụng bởi các nhà phát triển PHP. Điều này khiến cho cộng đồng PHP được các chuyên gia phần mềm khác công nhận.

Phiên bản PHP 5.3 đã đem tới những tính năng mới mà chúng ta hằng chờ đợi bấy lâu: không gian tên, API và Phar, đánh dấu sự chín muồi mới của PHP. PHP cuối cùng cũng đã trở thành một thành viên đầy đủ tư cách đứng trong top đầu các ngôn ngữ lập trình của làng công nghiệp phần mềm thế giới.

Và đến tháng 12 vừa rồi, đội ngũ phát triển PHP đã chính thức thông báo cho ra mắt PHP 7.0.0, sự phát triển trên phiên bản 5+. Tạm bỏ qua câu chuyện dài ở phiên bản PHP 6, hãy cùng Tadaca tìm hiểu PHP 7 có gì mới.

3. Kết quả thực tế

Hãy cùng điểm lại những kết quả mà PHP đạt được qua mỗi dấu ấn của mình:

Sự hỗ trợ của phương pháp OOP trong PHP 4 đã dọn đường cho các thành phần tái sử dụng riêng của PHP. Kết quả là, ngày càng nhiều framework và thư viện đã được phát triển trong PHP 4. Với việc phát hành của PHP 5, một số framework hiện tại đã được viết lại, tuy nhiên, vẫn chưa có nhiều framework mới xuất hiện trên thị trường. Tôi đã tin rằng các đặc tính nổi bật của PHP 5.3 sẽ dẫn đến một cú hích trong việc phát triển framework và các thành phần của PHP, cả về thương mại và định hướng cộng đồng. Và thực tế chứng mình, niềm tin của tôi hoàn toàn đúng!

Đa số các công cụ hiện đại để phát triển PHP không chỉ hỗ trợ cú pháp cơ bản và gỡ lỗi, mà còn cung cấp các tính năng cao cấp hơn như kiểm tra đơn vị phát triển và thử nghiệm, tái cấu trúc, kiểm tra chấp nhận, và triển khai tự động hóa.

Tôi e là có cả đống lời phàn nàn về những công cụ sẵn có để sử dụng và nhiều yếu tố khác của PHP. Rất nhiều trong số chúng là về những yêu cầu mà ta có thể nghĩ đến, như sự toàn diện của phần mềm quản lý website CMS, các gói phần mềm thông dụng, xử lý mẫu, MVC framework, soạn thảo WYSIWYG, giải pháp mở rộng và chú thích cho API….

Nhìn lại những cột mốc trên chặng đường phát triển trên, tôi có thể khẳng định rằng giờ đây, PHP có thể đáp ứng tất cả các yêu cầu trên. Điều này có nghĩa PHP thực sự có thể được sử dụng để phát triển các phần mềm kinh doanh quan trọng.

Hơn nữa,ngày nay, có hàng nghìn, hàng triệu ví dụ về phần mềm hoàn thiện được viết bằng PHP , bao gồm một số lĩnh vực hoạt động kinh doanh: quản lý website (CMS), phần mềm chăm sóc khách hàng ( CRM), quản lý dự án, phần mềm đăng quảng cáo, quản lý các đại lý / đối tác kinh doanh …

Tổng kết

Những năm gần đây, nhiều ngôn ngữ giàu tính năng mới tạo tiền đề cho việc phát triển web ngày một nhiều nhưng không vì thế mà PHP mất đi lợi thế của mình. Nó vẫn là một trong những đối thủ lớn mà các ngôn ngữ khác hết sức lưu ý  trong lĩnh vực phát triển web. Hơn nữa, sự ra đời mới nhất của PHP 7 chắc chắn sẽ thúc đẩy sự phát triển xa hơn của PHP.

Nhiều công ty cung cấp các công cụ phát triển phần mềm hiện đang xem xét phát triển PHP với tư cách là một nền thị trường trọng yếu, và đóng góp vào sự phát triển ngành công nghiệp phần mềm PHP bằng việc cung cấp các công cụ và các yếu tố khác tốt hơn nữa.

Tóm lại, hãy sử dụng PHP. Nó ổn định, đáng tin cậy, có khả năng mở rộng lớn, và cho phép người dùng phát triển nhanh. Những website được xây dựng bằng ngôn ngữ này như Facebook, WordPress hay Wikipedia chỉ là một vài ví dụ để chứng minh rằng: PHP đang cung cấp dịch vụ nhanh chóng và đáng tin cậy mỗi ngày cho hàng trăm triệu người dùng trên toàn thế giới. Trang web chính thức của PHP là www.php.net.

Source: Kết hợp bài viết của tác giả Max Kosyakov và một số nguồn khác trên Internet.

Bình luận